อัลตราซาวด์กระดูกและข้อ

อัลตราซาวด์ทำงานอย่างไร

หัวตรวจจะส่งคลื่นเสียงความถี่สูงเข้าไปในเนื้อเยื่อ แล้วรับเสียงสะท้อนกลับมา เนื้อเยื่อที่แน่นต่างกันสะท้อนเสียงไม่เท่ากัน เครื่องนำสัญญาณมาสร้างเป็นภาพแบบเวลาจริง คือเห็นภาพเคลื่อนไหวขณะตรวจ ไม่ใช่ภาพนิ่ง

เจลที่ทาบนผิวหนังมีไว้ไล่อากาศระหว่างหัวตรวจกับผิว เพราะอากาศกั้นคลื่นเสียงเกือบทั้งหมด

จุดแข็งของอัลตราซาวด์

ดูขณะเคลื่อนไหวได้ นี่คือข้อได้เปรียบที่ชัดที่สุด แพทย์สามารถให้คุณยกแขนแล้วดูว่าเอ็นเคลื่อนผ่านช่องได้ตามปกติหรือไม่ หรือให้งอนิ้วแล้วดูว่าเอ็นสะดุดตรงจุดใด MRI ทำแบบนี้ไม่ได้ เพราะเป็นภาพนิ่งในท่าเดียว

เร็วและไม่มีรังสี ตรวจเสร็จในไม่กี่นาที ทำซ้ำได้ และใช้เปรียบเทียบสองข้างในการตรวจครั้งเดียวได้ง่าย

ใช้นำเข็มได้ เมื่อแพทย์ต้องเจาะดูดของเหลวหรือฉีดยาเข้าตำแหน่งที่ต้องการ อัลตราซาวด์ช่วยให้เห็นปลายเข็มขณะทำ

แม่นสำหรับบางคำถาม งานวิเคราะห์อภิมานเรื่องการวินิจฉัยเอ็นหมุนไหล่ฉีกขาด พบว่าอัลตราซาวด์มีความไว (sensitivity) รวมประมาณ 95% และความจำเพาะ (specificity) ประมาณ 72% เมื่อเทียบกับการส่องกล้องหรือ MRI ความไวที่สูงแบบนี้ทำให้อัลตราซาวด์มีประโยชน์ในการช่วยตัดโรคออก และในภาวะฉุกเฉิน งานวิเคราะห์อภิมานอีกชิ้นพบว่าอัลตราซาวด์ที่ข้างเตียงวินิจฉัยข้อไหล่หลุดได้แม่นยำมาก

ความไว และ ความจำเพาะ เป็นคนละเรื่องกัน การตรวจที่ไวสูงแต่จำเพาะต่ำ จะพลาดผู้ป่วยจริงน้อย แต่ก็อาจรายงานว่าผิดปกติในคนที่ไม่ได้เป็น

ข้อจำกัด

• มองไม่ทะลุกระดูก สิ่งที่อยู่ลึกเข้าไปในข้อ หรือถูกกระดูกบังไว้ จะมองไม่เห็น
• ขึ้นกับผู้ตรวจ ผลอาจต่างกันระหว่างผู้ตรวจสองคน นี่ไม่ใช่ข้อบกพร่องของใคร แต่เป็นธรรมชาติของการตรวจชนิดนี้
• ไม่เห็นการบวมในเนื้อกระดูก ซึ่ง MRI เห็น
• บริเวณที่ลึกมาก เช่น ข้อสะโพกในคนที่มีเนื้อเยื่อหนา อาจดูได้ไม่ชัด

ใช้ในภาวะใดบ่อย

• เอ็นหมุนไหล่ฉีกขาดหรืออักเสบ
• เอ็นร้อยหวายและพังผืดใต้ฝ่าเท้า
• นิ้วล็อก ดูเอ็นขณะงอและเหยียดนิ้ว
• ถุงน้ำรอบข้อ และน้ำในข้อ
• การนำเข็มขณะฉีดยาหรือเจาะดูดของเหลว

คำถามที่ควรถามแพทย์

• การตรวจนี้จะตอบคำถามอะไรเกี่ยวกับอาการของฉัน
• ผลที่ได้เพียงพอต่อการวางแผนรักษาหรือไม่ หรือยังต้องตรวจอย่างอื่นเพิ่ม
• ถ้าผลอัลตราซาวด์ไม่ตรงกับอาการ ขั้นต่อไปคืออะไร
• จำเป็นต้องตรวจซ้ำในภายหลังหรือไม่